ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ
menu
Φωτογραφίες
Αρθρογραφία
 
  Άρθρα σχετικά με το σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου.

Επειδή το θέμα της κατεδάφισης του σπιτιού του Οδυσσέα Ανδρούτσου επανήλθε και πάλι στην επικαιρότητα μέσω του ημερήσιου τύπου Πρέβεζας, δημοσιεύουμε τα σχετικά με το θέμα άρθρα του τ. Πρύτανη του Γ.Π.Α. καθηγητή κου Μιχάλη Λουκά.

1. «ΥΠΟ ΤΟΝ ΑΠΑΡΑΒΑΤΟ ΟΡΟ ΝΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΕΙ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ (!) ΠΙΝΑΚΙΔΑ»

Δημοσιεύθηκε στις 30 Απριλίου 2010.

          Πάει και το σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου!! Το μικρό ταπεινό σπιτάκι μέσα στο οποίο ακούσθηκε το πρώτο κλάμα ενός από τους μεγαλύτερους ήρωες της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, του Οδυσσέα Ανδρούτσου, γκρεμίστηκε σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, το Σάββατο το πρωί 17 Απριλίου 2010.
Διακόσια πενήντα χρόνια κρατούσε ζηλότυπα σφιχταγκαλιασμένη την ανάμνηση του Ήρωα. Αντιστάθηκε στους ανέμους, στο χαλάζι και στη βροχή, αλλά και στους αναρίθμητους μικρούς και μεγάλους σεισμούς της περιοχής, επέζησε της καταστροφής και της πυρπόλησης της πόλεως το 1798, από τους Τουρκαλβανούς του Αλή Πασά, υπέμεινε καρτερικά την τουρκική κατοχή, έζησε τη χαρμόσυνη ημέρα της απελευθέρωσης της Πρέβεζας στις 12 Οκτωβρίου 1912 από τον Ελληνικό Στρατό, αλλά και τη σκληρή δοκιμασία της ιταλικής και γερμανικής κατοχής και τον παραλογισμό του εμφυλίου.
Πάντα η ψευδαίσθηση ότι θάρθουν καλύτερες ημέρες του έδινε δύναμη και κουράγιο. Δεν είναι μικρό πράγμα άλλωστε να προστατεύεις υπό τη σκέπη σου μια λεοντόκαρδη ψυχή, έναν Ήρωα του Έθνους των Ελλήνων, καύχημα, υπερηφάνεια και τιμή, πίστευε, όλων των Πρεβεζάνων. Που να το φαντάζονταν ότι θα μετατρέπονταν σε ερείπια από μηχανήματα που κινούσαν χέρια Ελλήνων;
Αναφέρει μεταξύ άλλων το έγγραφο της 18ης Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Άρτας-Πρέβεζας, η οποία ενέκρινε τη διάπραξη του ανοσιουργήματος: «Στη θέση που βρίσκεται η ισόγεια οικοδομή ιδιοκτησίας σας επί της οδού Χρήστου Κοντού μέσα στην πόλη της Πρέβεζας, υπήρξε όντως η θέση της κατοικίας του Οδυσσέα Ανδρούτσου. Απ' αυτό το σπίτι, που προφανώς υπήρξε ένα λιτό και ταπεινό κτίσμα, σήμερα ουδέν αυθεντικό τυπολογικό ή μορφολογικό χαρακτηριστικό διασώζεται λόγω των αλλεπάλληλων επισκευών, μετασκευών και επιχρίσεων, γι' αυτό θα ήταν άσκοπη η κήρυξη και η διατήρηση της οικοδομής αυτής» (!)
Με την αναφορά αυτή, οι κύριοι της Εφορίας Αρχαιοτήτων προσπαθούν τεχνηέντως να αποσυνδέσουν την οικία που έζησε ο Ήρωας από το κατεδαφισθέν οίκημα,  συνδέοντας την οικία του Ήρωα μόνο με τη συγκεκριμένη θέση, αφού «λόγω των αλλεπάλληλων επισκευών, μετασκευών και επιχρίσεων», που όπως ισχυρίζονται έγιναν, «ουδέν αυθεντικό τυπολογικό ή μορφολογικό χαρακτηριστικό διασώζεται».  Τους διαψεύδει, όμως, ο καθηγητής Ηλίας Βασιλάς, βαθύς γνώστης και μελετητής της ιστορίας της Πρέβεζας, ο οποίος έγραψε το 1956 στην Ηπειρωτική Εστία: «Σώζεται το σπίτι στο οποίο εγεννήθη ο Οδυσσέας Ανδρούτσος και στο οποίο ενετειχίσαμε πλάκα με την επιγραφήν "Εδώ είναι το σπίτι του καπετάν Ανδρούτσου (1776-1798)" . Το σπιτάκι αυτό που εντειχίσαμε την αναμνηστική πλάκα το 1930 ανήκε στη μάννα του Χαινόπουλου, Πρεβεζάνα το γένος Θεοχάρη συγγενή του Τσαρλαμπά». (Υπενθυμίζεται ότι ο πατέρας του Οδυσσέα παντρεύτηκε στις 13 Μαρτίου 1786 την Ακριβή Τσαρλαμπά, κόρη του Πάνου Τσαρλαμπά, επίσημου οπλαρχηγού της Πρέβεζας).
Στην Πρεβεζάνα μητέρα του Ήρωα Ακριβή Τσαρλαμπά, απευθυνόμενος το 1844 ο Λευκαδίτης ποιητής και λογοτέχνης Ιωάννης Ζαμπέλιος έγραψε: «. . . Κατήντησας εις βαθύ γήρας προσκαρτερούσα εις δεινά τα οποία είδες και έπαθες . . . Αλλ' απηλαύσας και αγαθόν σπάνιον προς άλλην γυναίκα. Εχρημάτισας σύζυγος του Ανδρούτσου και μήτηρ του Οδυσσέως . . .».
Αλλά τι εννοούν οι κύριοι αυτοί με την αναφορά τους ότι «ουδέν αυθεντικό τυπολογικό ή μορφολογικό χαρακτηριστικό διασώζεται», όταν οι ίδιοι συμπεραίνουν, με βάση το λιτό και ταπεινό κατεδαφισθέν οίκημα, ότι η κατοικία του Οδυσσέα Ανδρούτσου «προφανώς υπήρξε ένα λιτό και ταπεινό κτίσμα»; Ποια, αλήθεια,ανέμεναν να είναι τα αυθεντικά τυπολογικά ή μορφολογικά χαρακτηριστικά ενός λιτού και ταπεινού κτίσματος της Πρέβεζας την περίοδο εκείνη; Θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι οι πιθανά αναγκαίες οικοδομικές δραστηριότητες, που έγιναν μεταγενέστερα, προφανώς υλοποιήθηκαν από ταπεινούς ανθρώπους, όπως ταπεινός ήταν και ο Ήρωας. Η Αρχιτεκτονική δεν είναι μια στείρα τέχνη ή έμπνευση, αλλά έκφραση και αποτύπωση της εκάστοτε κοινωνίας. Ταπεινά και λιτά ζούσαν οι άνθρωποι την εποχή εκείνη, ταπεινό και λιτό ήταν και το σπιτάκι του Ήρωα.
Αλλά ακόμη και εάν υποτεθεί ότι υπήρχαν και διασώθηκαν τυπολογικά ή μορφολογικά χαρακτηριστικά της οικίας, θα ήταν τα στοιχεία αυτά πιο σημαντικά, για την κήρυξη του κτίσματος ως διατηρητέου, από το συγκλονιστικό γεγονός ότι στο κτίσμα αυτό γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του ο μεγάλος Ήρωας; Θα έπρεπε να γνωρίζουν (γιατί τώρα είναι πλέον πολύ αργά) ότι ένα κτίσμα δεν κηρύσσεται διατηρητέο μόνο για τα τυχόν αρχιτεκτονικά του στοιχεία, αλλά κυρίως για την ιστορική του σημασία, δηλαδή για τη συμμετοχή του στην ιστορία του τόπου.
Με την κατεδάφιση του κτίσματος ξεσπιτώσαμε τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, τον διώξαμε από την πόλη μας και ταυτόχρονα φτωχύναμε την ιστορία της. Σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια «Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα», ο πατέρας του Οδυσσέα Ανδρούτσου κατέφυγε το 1786, κυνηγημένος από τους Τούρκους, στη βενετοκρατούμενη Πρέβεζα, στην οποία νυμφεύθηκε την Ακριβή Τσαρλαμπά. Τον περισσότερο καιρό παρέμεινε στην Πρέβεζα, γεγονός που είχε αρνητικές συνέπειες για τη δράση των κλεφταρματολών γενικά. Στην Πρέβεζα το 1788 ή το 1790 γεννήθηκε ο γυιός του Οδυσσέας.
Πολλές και σημαντικές ήταν οι μάχες στις οποίες έλαβε μέρος ο Ήρωας. Εκείνη, όμως, που τον έκανε περισσότερο γνωστό ήταν η μάχη στο Χάνι της Γραβιάς. Συγκεκριμένα στις 8 Μαΐου 1821 ο Οδυσσέας Ανδρούτσος με 120 εθελοντές αντιμετώπισε, στο Χάνι με τους πλίθινους τοίχους, 8.000 Τουρκαλβανούς του Ομέρ Βρυώνη που κατευθύνονταν προς την Πελοπόννησο. Η γενναιότητα του Ανδρούτσου και των συντρόφων του ανάγκασε τον Ομέρ Βρυώνη να αποσυρθεί με μεγάλες απώλειες στη Λαμία. Η σημασία της μάχης αυτής για την πορεία της Επανάστασης θεωρήθηκε εφάμιλλη εκείνης της μάχης των Θερμοπυλών. Γι' αυτό ο γυιός του Ανδρούτσου, που γεννήθηκε το 1824, ονομάστηκε Λεωνίδας.
Ενώ είναι συνηθισμένο φαινόμενο, δύο πόλεις που ερίζουν για την καταγωγή ενός Ήρωα (ή μιας ιστορικής προσωπικότητας), να προσπαθούν να τεκμηριώσουν με ευρήματα ή με ιστορικά κείμενα τους ισχυρισμούς τους, επειδή έτσι αποκτά βάθος η ιστορική διαδρομή της πόλης τους και ανεξίτηλα σημεία αναφοράς στο παρελθόν, εμείς όχι μόνο καταστρέψαμε την πιο ζωντανή και αδιαμφισβήτητη μαρτυρία, το συνδετικό κρίκο του Οδυσσέα Ανδρούτσου με την Πρέβεζα, αλλά προχωρήσαμε ακόμη περισσότερο αμφισβητώντας την ταύτιση του κατεδαφισθέντος κτίσματος με το σπίτι του Ήρωα, προκειμένου να δικαιολογηθεί η επαχθής πράξη της κατεδάφισης. Αλλά ακόμη και αν υπήρχαν αμφιβολίες, είναι δυνατόν να εγκρίνεται η κατεδάφιση λόγω αμφιβολιών;
Με το σπίτι αυτό και όχι με την αναμνηστική του πλάκα συνδέθηκαν τόσες γενεές Πρεβεζάνων. Ήταν η τιμή και το καμάρι τους. Περνούσα καθημερινά με άλλους συμμαθητές μου μπροστά από το σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου πηγαίνοντας από το Τσαβαλοχώρι στο Γ΄ Δημοτικό Σχολείο και αργότερα στο πέτρινο αρχοντικό Γυμνάσιό μας. Πάντοτε με δέος κάναμε μια μικρή στάση στο σπίτι που γεννήθηκε και έζησε ο μεγάλος Ήρωας, για τη δράση και τα κατορθώματα του οποίου είχαμε ενημερωθεί από τους δασκάλους μας. Με ποιο δικαίωμα στερήσαμε από τα παιδιά μας, αλλά και από τους κατοίκους αυτής της πόλης, τη ζωντανή επαφή με την ιστορία του Έθνους μας; Με ποιο δικαίωμα καταστρέψαμε στοιχεία της εθνικής μας κληρονομιάς και κατεδαφίσαμε το ιστορικό παρελθόν της πόλης μας;
Ίσως κάποιος να ισχυρισθεί ότι οι περισσότεροι Πρεβεζάνοι έχουν φύγει από την όμορφη αυτή πόλη, ενώ η πλειονότητα όσων έχουν απομείνει ελάχιστα φαίνεται να ενδιαφέρονται. Είναι περίεργο, γιατί σε πόλεις όπως η Αθήνα, με την τόσο ανομοιογενή πληθυσμιακή της σύνθεση, οι ευαισθησίες των πολιτών εξακολουθούν να διατηρούνται έντονες. Προ μηνών π.χ., όταν συνεργεία του Δήμου Αθηναίων επιχείρησαν να καταστρέψουν ένα μικρό πάρκο επί των οδών Πατησίων και Κύπρου, για την κατασκευή υπόγειου χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων, οι κάτοικοι δημιούργησαν αμέσως επιτροπές περιφρούρησης του πρασίνου, οι οποίες εξακολουθούν να λειτουργούν ακόμη και σήμερα επί 24ώρου βάσεως!!
Και καταλήγουν οι κύριοι της 18ης Εφορίας Αρχαιοτήτων στο έγγραφό τους: «Εγκρίνεται κατά συνέπεια η κατεδάφιση της αναφερόμενης στο θέμα οικοδομής με τον απαράβατο όμως όρο να τοποθετηθεί μια μικρή διακριτική πινακίδα . . .». Έτσι, ικανοποιήθηκε γελώντας και ο κάθε πικραμένος, μετά το φοβερό, σκληρό, δυσβάστακτο και μάλιστα απαράβατο όρο που έθεσαν οι κύριοι αυτοί για την κατεδάφιση του κτίσματος και το επώδυνο και εκβιαστικό δίλημμα που αντιμετώπιζε πλέον ο εργολάβος της κατεδάφισης! Η πινακίδα βέβαια δεν πρέπει να είναι όποια κι' όποια! Και γι' αυτό φρόντισαν τα μέλη της Εφορίας Αρχαιοτήτων. «Μικρή και διακριτική» γράφουν.
Ας κάθονταν ήσυχος ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Ποιος του είπε να πολεμήσει τους Τούρκους, ώστε η 18η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Άρτας-Πρέβεζας να σπαταλήσει πολύτιμο χρόνο ασχολούμενη μαζί του; «Μικρή και διακριτική» πινακίδα λοιπόν. Σε μια χώρα όπου τα πρότυπα των νέων είναι τα σαχλοκούδουνα της ελληνικής τηλεόρασης, τι θέση αλήθεια μπορεί να έχουν οι μεγάλες εθνικές μορφές;

          Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος δεν πέθανε, άσχετα αν εμείς προσπαθήσαμε να τον θάψουμε στα ερείπια του μικρού κτίσματος. Απλά έφυγε για πάντα από κοντά μας. Η Ιστορία άλλωστε του έχει αφιερώσει πολλές σελίδες. Δεν είχε την ανάγκη μας. Εμείς είχαμε ανάγκη της δικής του παρουσίας. Αφού, λοιπόν, είναι ζωντανός στη μνήμη του Έθνους και στις καρδιές των Ελλήνων, δεν έχει νόημα η «μικρή και διακριτική» πινακίδα που μπορεί να εκληφθεί ως επιτύμβια πλάκα ή ως θλιβερό μνημόσυνο. Ας αναγράψουν στην πινακίδα αυτή τα ονόματα όλων όσων με τον τρόπο τους συνέβαλαν στην καταστροφή του πολυτιμότερου ίσως μνημείου της πόλης μας για να τους θυμούνται οι επόμενες γενεές.  Τότε, πράγματι, η πινακίδα πρέπει να είναι μικρή και διακριτική. Εύγε τους!!

..........................................................................

Δημοσιεύουμε επίσης πρόσφατο άρθρο του Καθηγητή Κου Μιχάλη Λουκά σε απάντηση ερωτημάτων σχετικών με το κατεδαφισθέντα σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου, που έθεσε με επιστολή του το μέλος της Αδελφότητας Κος Παναγιώτης Μαραγκός  

2. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ

Δημοσιεύθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2011.

Διάβασα στην Τ.Φ. στις 9 Σεπτεμβρίου την επιστολή του συμπολίτη μας κ. Μαραγκού με τίτλο «Κριτική για τα στραβά που πάντα υπάρχουν.». Θα  ήθελα λοιπόν να παραθέσω ορισμένα στοιχεία , που αφορούν στο σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου, με τα οποία δίνονται απαντήσεις σε ερωτήματα της επιστολής.

1. Ο πατέρας του Οδυσσέα Ανδρούτσου , ο περίφημος κλεφταρματολός της Ρούμελης Ανδρέας Ανδρούτσος, μετά από πίεση του τουρκικού στρατού, κατέφυγε στη βενετοκρατούμενη Πρέβεζα το 1786 (Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος- Larousse-Britannica). Στο Αρχειοφυλακείο Λευκάδας υπάρχει ένα σπάνιο και μεγάλης αξίας ντοκουμέντο με χρονολογία 12/1/1787. Είναι μια επικήρυξη του Ανδρούτσου που έχει εκδοθεί στην Άρτα από τον εκεί Βοεβόδα, κατά διαταγήν του Χουσείν Αλή Πασά. Μεταξύ άλλων η επικήρυξη αυτή καλεί τις βενετσάνικες αρχές να κυνηγήσουν και να μη δώσουν άσυλο στον Ανδρέα Ανδρούτσο, «που αφού χάλασε την Λεβαδειά , κίνησε τώρα κατά τα μέρη της Πρέβεζας.»

2. Όπως μας πληροφορεί ο ιστορικός Τάκης Κανδηλώρος, ο Ανδρούτσος ενυμφεύθη στην Πρέβεζα, στις 13 Μαρτίου 1786, την Ακρίβω ή Ακριβή Τσαρλαμπά κόρη του επίσημου οπλαρχηγού της Πρέβεζας Πάνου Τσαρλαμπά. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος γεννήθηκε στην Πρέβεζα το 1788 ή 1789 ( βλ. και λήμμα Ανδρέας Ανδρούτσος στο προαναφερθέν λεξικό).

3. Το γεγονός ότι το κατεδαφισθέν κτίσμα ήταν το σπίτι της οικογένειας  Ανδρέα Ανδρούτσου προκύπτει και από σχετικό προικοσύμφωνο το οποίο εσώζετο το 1930, όταν έγινε ο εντοιχισμός της σχετικής αναμνηστικής πλάκας. Το κατεδαφισθέν κτίσμα, στο οποίο έγινε ο εντοιχισμός της πλάκας, ανήκε στη μητέρα του Χαινόπουλου, Πρεβεζάνα το γένος Θεοχάρη, συγγενή του Τσαρλαμπά. Κοντά στο σπίτι υπήρχε βρύση του παλαιού βενετσάνικου υδραγωγείου που λέγονταν «βρύση Ανδρούτσου», ενώ η συνοικία ονομάζονταν «Ανδρουτσέϊκα»!
Ας σημειωθεί ότι ο Ανδρέας Ανδρούτσος , στην Πρέβεζα το 1786, είχε την προστασία του Πάνου Τσαρλαμπά, όπως προκύπτει και από το γνωστό δημοτικό τραγούδι:
« Ανδρούτσο μ' πού ξεχείμαζες το φετεινό χειμώνα
που ήταν τα χιόνια τα πολλά και τα βαρειά χαλάζια.
Στην Πρέβεζα ξεχείμαζα στου Τσαρλαμπά τα σπίτια
Κι είχα νομάτους διαλεχτούς..»
Η απάντηση λοιπόν στο ερώτημα «σε ποιον Ανδρούτσο ανήκε η
κατοικία» είναι «στην οικογένεια Ανδρέα Ανδρούτσου». Προφανώς στο σπίτι αυτό γεννήθηκε ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.
Θεωρώ, επίσης, στην προκειμένη περίπτωση, πέραν των υφιστάμενων ιστορικών πηγών, πολύ σημαντική τη μαρτυρία των παλαιών Πρεβεζάνων, όπως αυτή μεταφέρθηκε από γενεά σε γενεά. Θυμάμαι, ο πατέρας μου , κάθε φορά που περνούσαμε από την περιοχή, μου έδειχνε με υπερηφάνεια το σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου, το οποίο γνώριζε από τον δικό του πατέρα, όπως μου έλεγε (τον παππού μου), πολύ πριν τοποθετηθεί η αναμνηστική πινακίδα.
Μπορεί η διάρκεια μιας ανθρώπινης γενεάς να θεωρείται 30 χρόνια, όμως δεδομένου ότι η διάρκεια ζωής του ανθρώπου είναι πολύ μεγαλύτερη και ότι μόνο 200 χρόνια απέχουμε από το 1800 και οι παππούδες μας λιγότερο από 100, τέτοιες μαρτυρίες είναι σημαντικές και αξιόπιστες, αφού η ανάμνηση διατηρείται ακόμα ζωντανή πριν ξεθωριάσει και αλλοιωθεί από το χρόνο.
Ας σημειωθεί ότι η 18η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Άρτας- Πρέβεζας, η οποία ενέκρινε τη διάπραξη του ανοσιουργήματος, καίτοι δεν αμφισβήτησε ότι το κατεδαφισθέν κτίσμα υπήρξε η οικία του Οδυσσέα Ανδρούτσου, θεώρησε ότι «.ουδέν αυθεντικό τυπολογικό ή μορφολογικό χαρακτηριστικό διασώζεται λόγω των αλλεπάλληλων επισκευών, μετασκευών και επιχρίσεων.»!, λες και ότι, ακόμη και αν υπήρχαν τα εν λόγω χαρακτηριστικά αυτά θα ήταν πιο σημαντικά για την κήρυξη του κτίσματος ως διατηρητέου, από το γεγονός ότι το κτίσμα αυτό υπήρξε οικία του περίφημου κλεφταρματολού Ανδρέα Ανδρούτσου και ότι στο κτίσμα αυτό γεννήθηκε και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του ο μεγάλος Ήρωας.
4.     Το 1790 ο Ανδρέας Ανδρούτσος ακολούθησε το επαναστατικό κίνημα  του Λάμπρου Κατσώνη και το 1792 βοήθησε τον τελευταίο να οχυρώσει τη ναυτική βάση του Πόρτο Κάγιο, στη Νότιο Μάνη, όπου απέκρουσαν, ύστερα από φονική μάχη, τη συνδυασμένη επίθεση του τουρκικού και του γαλλικού στόλου. Στα τέλη του 1792 συναντήθηκε με τον περίφημο αρχηγό των αρματολών της Πελοποννήσου Ζαχαριά, με τη βοήθεια του οποίου έδωσε πολλές νικηφόρες μάχες εναντίον των Τούρκων στην Πελοπόννησο. Εν συνεχεία επέστρεψε στη Ρούμελη, όπου και αποφάσισε να στραφεί για βοήθεια προς τη Ρωσία στην οποία ήδη είχε καταφύγει ο Λάμπρος Κατσώνης. Συνελήφθη, όμως , από τους Βενετούς το 1793 στην βόρεια Αλβανία, οι οποίοι τον παρέδωσαν στους Τούρκους για να φυλακισθεί στις απάνθρωπες φυλακές  του Ναυστάθμου της Κων/πολης.
Το 1797 η Ακριβή Τσαρλαμπά ζήτησε από τον Κορσικανό στρατηγό του Ναπολέοντα στην Κέρκυρα Ανσέλμ Ζαντιλί να μεσολαβήσει για την απελευθέρωση του συζύγου της Ανδρέα Ανδρούτσου. Όμως οι Τούρκοι , προκειμένου να αποφύγουν τις πιέσεις, θανάτωσαν το «λιοντάρι της Ρούμελης» ( όπως αποκαλούσε τον Ανδρέα Ανδρούτσο ο Αλή Πασάς), μετά από σκληρά βασανιστήρια και το σώμα του ρίχτηκε στο Βόσπορο.
Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος σε ηλικία 10 ετών κατέφυγε με τη μητέρα του στη Λευκάδα το 1798 ( όταν έγινε ο «Χαλασμός της Πρέβεζας») και έκτοτε , όπως φαίνεται , δεν επανήλθε στην Πρέβεζα. Ο καθηγητής Ηλίας Βασιλάς έγραψε το 1956 στην «Ηπειρωτική  Εστία» : «Μια από τις τραγωδίες του μεγάλου εταίρου της Φιλικής Εταιρίας Ιωάννη Ζαμπέλιου, του Λευκαδίτη τις τυπωμένες εις την Κέρκυρα το 1844 και αφιερωμένες στους μεγάλους άνδρες της Ελληνικής Επαναστάσεως , είναι η τραγωδία με τον τίτλο «Ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος». Εις τον πρόλογον της ο μεγάλος και θαρραλέος πατριώτης απευθύνεται εις την Σεβαστήν κυρίαν Ακριβή Τσαρλαμπά με τα εξής λόγια: «Μετά του υιού σας Οδυσσέως ότε ποτέ δια την άλωση της Πρεβέζης παρά του Αλή Πασά Τεπελενλή  κατέφυγε εις την Λευκάδα, συνέζησα και συνηλικιώθηκα. Κατήντησας εις βαθύ γήρας προσκαρτερούσα εις δεινά τα οποία είδες και έπαθες.Αλλ' απηλαύσας και αγαθόν σπάνιον προς άλλην γυναίκα. Εχρημάτισας σύζυγος του Ανδρούτσου και μήτηρ του Οδυσσέως.»
Η απάντηση λοιπόν στο ερώτημα της επιστολής, «πότε κατοικήθηκε το κατεδαφισθέν κτίσμα» είναι «στα τέλη του 18ου αιώνα και όχι στις αρχές του 19ου».
Η επισήμανση του κ. Μαραγκού ότι στο νέο κτήριο διατηρήθηκε  «ανεύθυνα και προκλητικά» η παλαιά πινακίδα στην οποία αναφέρεται ότι «Εδώ είναι το σπίτι.» και όχι «Εδώ ήταν το σπίτι.», όπως θα έπρεπε, είναι εξαιρετικά εύστοχη και δείχνει την ελαφρότητα και την ανευθυνότητα με την οποία, οι λεγόμενοι αρμόδιοι και υποτίθεται «υπεύθυνοι», αντιμετώπισαν ένα τόσο μεγάλο και σημαντικό θέμα.
Πριν από λίγο καιρό παρακολούθησα μια θαυμάσια εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου «Πρέβεζα» στη Θεοφάνειο Αίθουσα Τέχνης. Όταν ο Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Κων/νος Λογοθέτης αναφέρθηκε στην κατεδάφιση του λιτού κτίσματος στο οποίο γεννήθηκε ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, μια κυρία, σε μια γειτονική θέση, διαμαρτυρήθηκε χαμηλόφωνα λέγοντας «σιγά μην έμεινε σε τέτοιο σπίτι ο Οδυσσέας Ανδρούτσος».
Προφανώς τα ίδια σκέφθηκαν και οι τοποθετήσαντες την πινακίδα, διατηρώντας το «είναι», ώστε ο μεγάλος Ήρωας να απολαμβάνει των ανέσεων του ηλεκτρικού, του καλοριφέρ, της παροχής νερού, κ.λ.π. της νέας οικοδομής. Και μη χειρότερα!
Για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας, οφείλω να τονίσω οτι το ανοσιούργημα της κατεδάφισης της οικίας Ανδρούτσου που τον ξεσπίτωσε και τον έδιωξε από την πόλη μας, που φτώχυνε την ιστορία της και γκρέμισε μεγάλο μέρος του ιστορικού της παρελθόντος, οφείλεται κυρίως στην αδιαφορία αλλά και στην απροθυμία των κατά καιρούς τοπικών αρχόντων της πόλης μας να διατηρήσουν και να αποκαταστήσουν το σημαντικότερο μνημείο της νεότερης ιστορίας της, αλλά και στην πλειονότητα των κατοίκων οι οποίοι είτε αδιαφόρησαν είτε ανέχθηκαν αυτή τη συμπεριφορά. Όσον αφορά στη 18η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, αυτή απλά έδωσε τη χαριστική βολή.
Πιστεύω ότι σύντομα θα αναρτηθεί μια μεγάλη πινακίδα, όπως πολλοί το έχουμε υποσχεθεί, με το ονόματα όλων όσων συνέπραξαν στη διάπραξη του ανοσιουργήματος, προκειμένου τα ονόματα τους να γίνουν γνωστά όχι μόνο στους νέους και στους παλαιούς κατοίκους της πόλης μας, αλλά και για να τους θυμούνται και να αναφέρονται σ' αυτά και οι επόμενες γενεές.

Σημείωση: Πολλά από τα στοιχεία του άρθρου αυτού προέρχονται από το πολύτιμο υλικό που μας κληροδότησε ο μεγάλος λάτρης της Πρέβεζας και ερευνητής της ιστορίας της, αείμνηστος καθηγητής Ηλίας Βασιλάς.

 

Μιχαήλ Γ. Λουκάς


ΑΡΧΙΚΗ   l   ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ   l   ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ   l   ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ   l   ΧΡΗΣΙΜΑ
                       Πολιτιστικός Σύλλογος Πρεβεζάνων Αθήνας | έτος ιδρύσεως 1979, Πρεβεζάνοι, Πρέβεζα
Ιστορικό Διοικητικό Συμβούλιο Μέλη Χορηγοί Δραστηριότητες Εφημερίδα Ανακοινώσεις Επικοινωνία